Η Ελλάδα δεν διαθέτει πλέον το εργαλείο της υποτίμησης του εθνικού νομίσματος

 

Το ζήτημα της σταθερής και «κλειδωμένης» ισοτιμίας του ευρώ αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ελληνική οικονομία, ιδίως μετά την απώλεια της δυνατότητας άσκησης ανεξάρτητης νομισματικής πολιτικής. Η υιοθέτηση του κοινού νομίσματος συνεπάγεται ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει πλέον το εργαλείο της υποτίμησης του εθνικού νομίσματος, το οποίο παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν για την ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας μέσω της τεχνητής μείωσης των τιμών των εγχώριων προϊόντων στις ξένες αγορές.

Για μια οικονομία όπως η ελληνική, η οποία επιδιώκει την αύξηση της εξαγωγικής της δραστηριότητας, η συναλλαγματική ισοτιμία αποτελεί καθοριστικό παράγοντα διαμόρφωσης της ανταγωνιστικότητας κόστους. Ένα ισχυρό ευρώ καθιστά τα ελληνικά προϊόντα ακριβότερα σε σχέση με εκείνα χωρών που διαθέτουν πιο αδύναμα νομίσματα, περιορίζοντας έτσι την εξωστρέφεια και τη διείσδυση σε διεθνείς αγορές. Συνεπώς, η απώλεια του εργαλείου της νομισματικής υποτίμησης δημιουργεί την ανάγκη αναζήτησης εναλλακτικών μηχανισμών ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική οικονομία καλείται να αξιοποιήσει άλλες στρατηγικές προκειμένου να διατηρήσει ή και να ενισχύσει τη θέση της στο διεθνές περιβάλλον. Μία προσέγγιση είναι η μείωση του κόστους παραγωγής μέσω της συγκράτησης ή συμπίεσης των μισθών, ώστε να επιτευχθεί μείωση των τελικών τιμών των προϊόντων. Ωστόσο, αυτή η στρατηγική έχει κοινωνικές και αναπτυξιακές επιπτώσεις και δεν μπορεί να αποτελεί μακροπρόθεσμη λύση.

Μια περισσότερο βιώσιμη και αναπτυξιακή κατεύθυνση είναι η ενίσχυση της παραγωγικότητας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω επενδύσεων σε τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, καινοτομία, ψηφιοποίηση και αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού. Παράλληλα, η παροχή φθηνότερης ενέργειας στις επιχειρήσεις —μέσω ανανεώσιμων πηγών, βελτίωσης των υποδομών και μείωσης των ρυθμιστικών επιβαρύνσεων— μπορεί να μειώσει σημαντικά το κόστος παραγωγής.

Συνολικά, η απώλεια της δυνατότητας νομισματικής υποτίμησης καθιστά αναγκαία τη μετάβαση από ένα μοντέλο ανταγωνιστικότητας κόστους σε ένα μοντέλο ανταγωνιστικότητας ποιότητας, καινοτομίας και παραγωγικότητας. Η Ελλάδα οφείλει να αναπτύξει δομικές πολιτικές που θα μειώνουν το κόστος παραγωγής όχι μέσω μισθολογικής συμπίεσης, αλλά μέσω τεχνολογικής αναβάθμισης, ενεργειακής στρατηγικής και βελτίωσης της συνολικής αποτελεσματικότητας της οικονομίας.

Γιάννης Κεφαλάς 

✍️ **Αρθρογράφος & Αναλυτής σε θέματα Δημόσιας Οικονομίας και Διοίκησης