Νομοθετική Πρωτοβουλία από τους πολίτες

 

Η δυνατότητα συγκέντρωσης 500.000 υπογραφών πολιτών παρέχει τη δυνατότητα κατάθεσης συγκεκριμένης πρότασης νόμου στη Βουλή των Ελλήνων για την αντιμετώπιση ενός δημόσιου ζητήματος που αφορά το κοινωνικό σύνολο. Πρόκειται για έναν θεσμό άμεσης δημοκρατικής συμμετοχής, ο οποίος ενισχύει τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών στη νομοθετική διαδικασία και διευρύνει τα πεδία άσκησης της λαϊκής κυριαρχίας.

Το δικαίωμα αυτό κατοχυρώνεται συνταγματικά μέσω του άρθρου 73 του Συντάγματος, στο οποίο προστέθηκε σχετική διάταξη κατά την αναθεώρηση του 2019. Με βάση τη συγκεκριμένη πρόβλεψη, ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος μπορεί, μέσω της συλλογής του απαιτούμενου αριθμού υπογραφών, να εισάγει προς συζήτηση στη Βουλή πρόταση νόμου για ζητήματα ευρύτερου δημόσιου ενδιαφέροντος.

Ωστόσο, παρά τη θεσμική σημασία αυτού του δημοκρατικού εργαλείου, η πρακτική άσκηση του δικαιώματος παραμένει μέχρι σήμερα αδύνατη. Ο λόγος είναι ότι δεν έχει ακόμη θεσπιστεί ο αναγκαίος εκτελεστικός νόμος που θα ρυθμίζει τη διαδικασία εφαρμογής της λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας. Παρότι η συνταγματική αναθεώρηση πραγματοποιήθηκε το 2019, η κυβέρνηση δεν έχει προχωρήσει στην ψήφιση του σχετικού νομοθετικού πλαισίου που θα ενεργοποιούσε ουσιαστικά τον θεσμό.

Η καθυστέρηση αυτή έχει ως αποτέλεσμα να παραμένει ανενεργή μια ιδιαίτερα σημαντική δημοκρατική πρόβλεψη του Συντάγματος, η οποία θα μπορούσε να ενισχύσει τη συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση της νομοθεσίας. Κατά συνέπεια, το δικαίωμα των πολιτών να προτείνουν νομοθετικές πρωτοβουλίες, παρά τη συνταγματική του κατοχύρωση, δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε λειτουργικό θεσμικό μηχανισμό συμμετοχής στη δημοκρατική διαδικασία.

 Γιάννης Κεφαλάς 

✍️ **Αρθρογράφος & Αναλυτής σε θέματα Δημόσιας Οικονομίας και Διοίκησης